Türkiye’nin Kültür Sektörü 2024’te Güçlü Büyüme Kaydetti
Türkiye’de kültür harcamaları 2024 yılında önemli bir yükseliş kaydetti. Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı kültür ekonomisi ve kültürel istihdam verilerine göre toplam kültür harcamaları, bir önceki yıla kıyasla yüzde 83,3 artarak 408 milyar 339 milyon 432 bin liraya ulaştı. Kültür harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranı ise yüzde 0,9 olarak hesaplandı.
Genel devletin kültür alanındaki harcamaları da dikkat çekici bir artış gösterdi. Devletin kültür harcamaları 2024’te yüzde 76,1 artışla 200 milyar 369 milyon 171 bin liraya çıkarken, bu bütçenin yüzde 67,8’i merkezi yönetim tarafından gerçekleştirildi. Devlet harcamaları içinde en yüksek payı yüzde 17,7 ile kültürel miras aldı.
Hane Halkı Kültür Harcamaları Yüzde 91,5 Arttı
2024 yılında hane halklarının kültür harcamaları da güçlü bir büyüme kaydetti. Harcamalar yüzde 91,5 artarak 203 milyar 807 milyon 948 bin liraya yükseldi. Hane halkı kültürel tüketiminde en yüksek payı bilgi işlem ekipmanları (yüzde 25), kültürel hizmetler (yüzde 24,3) ve kitaplar (yüzde 18,1) oluşturdu.
Kültür Sektörünün Katma Değeri Yüzde 73,9 Arttı
Kültür sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin faktör maliyetiyle katma değer üretimi, bir önceki yıla göre yüzde 73,9 artarak 188 milyar 547 milyon 288 bin liraya ulaştı. Katma değerin sektörlere göre dağılımında kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması yüzde 20,7 ile ilk sırada yer aldı. Bunu sinema, video ve televizyon programı üretimi ile ses kaydı ve müzik yayını (yüzde 13,1) ve mimarlık faaliyetleri (yüzde 11,6) izledi.
Kültürel Mal İhracatı ve İthalatında Yükseliş
Kültürel mal ihracatı 2024’te yüzde 8,1 artarak 9 milyar 876 milyon 466 bin dolara, ithalat ise yüzde 166 artışla 7 milyar 336 milyon 440 bin dolara ulaştı. Kültürel mal ihracatının toplam ihracattaki payı yüzde 4,2, ithalatın payı ise yüzde 2,3 oldu. Hem ihracatta hem ithalatta en yüksek payı el sanatları ürünleri aldı.
Kültürel İstihdam 957 Bin Kişiye Yükseldi
Kültürel istihdam, 2024 yılında yüzde 6,5 artarak 957 bin kişiye çıktı ve toplam istihdamın yüzde 2,9’unu oluşturdu. Istihdam edilenlerin yüzde 52,2’si erkek, yüzde 47,8’i kadın olurken, çalışanların yüzde 45,4’ü yükseköğretim mezunu olarak kaydedildi.
İstihdamın yüzde 79,9’u kültürel mesleklerde yoğunlaştı. Kültürel alanlarda en büyük payı yüzde 32,6 ile el sanatları çalışanları aldı. Bunu mimarlar, planlamacılar, harita mühendisleri ve tasarımcılar (yüzde 19,2) ile yazarlar, gazeteciler ve dilbilimciler (yüzde 8,2) takip etti.
Kadın istihdamının en düşük olduğu kültürel alan yüzde 28,2 ile sanat, kültür ve mutfakla ilgili yardımcı profesyonel meslekler olurken, kadınların en yoğun olduğu alan yüzde 77,7 ile diğer dil öğretmenleri olarak belirlendi.
