Bakan Kurum: Mapa-Şamandıra Sistemiyle Deniz Çayırlarını Güçlendiriyoruz
MUĞLA / TEKHA
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, deniz ekosisteminin temel taşı sayılan deniz çayırlarını korumak amacıyla Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri Projesi’ni hayata geçirdi. Emine Erdoğan’ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamındaki çalışma; Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ile Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) ortaklığında yürütülüyor. Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi pilot alan seçilirken, Göcek’teki 17 farklı koyda 896 deniz mapası ve 876 tonoz konuşlandırılarak 856 tekneye hizmet verecek altyapı oluşturuldu.
Akdeniz Ekosistemine Hayat Veren Doğal Kaynak
Sosyal medya hesabı üzerinden deniz çayırlarının hayati rolüne dikkat çeken Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Ormanlardan 10 kat daha fazla oksijen ürettiklerini biliyor muydunuz? Denizin altında sessizce çalışan, Akdeniz’e nefes veren bir yaşam alanı; deniz çayırları. Ama tekne çapaları bu eşsiz ekosistemi yok ediyor. Göcek’te çapaların verdiği zararı durduruyor, Mapa-Şamandıra Sistemimiz ve restorasyon çalışmalarımızla deniz çayırlarını yeniden güçlendiriyoruz”
Yeryüzündeki oksijenin yüzde 70’lik bölümünü karşılayan deniz bitkileri, karadaki ormanlara oranla aynı alanda 10 kat fazla oksijen salınımı gerçekleştiriyor. Latince Posidonia olarak adlandırılan bitki türü, tek bir metrekarelik sahada günde 10 litre oksijen üretiyor. Kıyı erozyonunu engelleyen ve deniz canlıları için doğal üreme sahası oluşturan tür, halk arasında deniz eriştesi olarak da tanınıyor.
Çapaların Yol Açtığı Yüzde 80 Kayıp Durduruluyor
Göcek genelinde son 20 yıllık zaman diliminde tekne çapaları sebebiyle deniz çayırlarında yüzde 80 kayıp yaşandığını aktaran Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürü Hacı Abdullah Uçan, şu ifadeleri kullandı:
“Bir tekne çapasını denizin altına atarak tekneyi tutundurmaya çalışıyor. Bu arada denizin altındaki denizlerimizin oksijen kaynağı deniz çayırlarımızı ve balık yuvalarımızı istemsizce tahrip ediliyordu. Çapayı kaldırırken de oradaki deniz çayırı varlığını kaldırıyordu. Yüzde 80’lik bir azalma artık bu denizlerin oksijen kaynağını, temizlik kaynağını ortadan kaldıracaktı”
Kıyı koruma planlarının uzun vadeli hedeflerine değinen Uçan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Hedefimiz 10 yıl içerisinde Türkiye’nin koylarında hiçbir teknenin çapa atmaması. Teknelerini koylara daha önce koyduğumuz ve balık yuvalarını da içeren tonozlarımızın üzerindeki şamandıralara bağlayarak tüm denizlerimizi koruma kalkanına kavuşturmak”
Tohumlama Yöntemiyle Kök Hücre Nakli
Deniz Ticaret Odası ve Piri Reis Üniversitesi paydaşlığında yürütülen Deniz Çayırı Rehabilitasyon Projesi çerçevesinde tüm kıyı şeridinin incelendiğini belirten Uçan, saha faaliyetlerini şu sözlerle aktardı:
“Rehabilitasyon projemizle dünyada eşine çok rastlanmayan bir çalışma yürütüyoruz. Birkaç üniversiteyle deniz çayırı ekiyoruz. Sağlıklı deniz çayırlarının olduğu bölgeden deniz çayırlarını alarak plantasyon (nakil) yapıp deniz çayırlarının yıprandığı bölgelere bir tohum gibi ekiyoruz. O bölgede deniz çayırlarının yeşermesini sağlıyoruz.”
